Perlit nedir?
Perlit, içinde az miktarda su bulunan volkanik bir camdır. Kırılıp yaklaşık 850–1.100 °C’ye ısıtıldığında içindeki su buhara dönüşür ve tane patlamış mısır gibi genleşir. Ortaya çıkan malzeme beyaz, çok hafif ve gözeneklidir; bahçe marketlerinde satılan “tarım perliti” budur. Genleştirilmiş perlitin yığın yoğunluğu yaklaşık 0,03–0,15 t/m³’tür.
Pomza nedir?
Pomza ise volkanik patlama sırasında gazla köpüren lavın doğada hızla soğumasıyla oluşur; gözenekleri doğaldır, fırında işlem görmez. Ocaktan çıkarılır, kırılır ve elenir. Siyah ve kırmızı pomzanın yığın yoğunluğu yaklaşık 0,75–1,2 t/m³’tür. Ayrıntılar için pomza nedir rehberine bakabilirsiniz.
Pomza ve perlit karşılaştırması
| Özellik | Pomza (siyah) | Perlit (genleştirilmiş) |
|---|---|---|
| Oluşum | Doğal gözenekli kayaç | Volkanik camın fırında genleştirilmesi |
| Yığın yoğunluğu | ≈0,75–1,2 t/m³ | ≈0,03–0,15 t/m³ |
| Suda | Çoğunlukla batar | Yüzer, sulamada yüzeye çıkabilir |
| Dayanıklılık | Sert, ezilmez, yıllarca yapısını korur | Kırılgan, zamanla ezilip tozlaşır |
| Su tutma | Orta; gözeneklerinde tutar, fazlasını süzer | Yüzeyinde ve gözeneklerinde tutar |
| Toz | Az; nemlendirilince bastırılır | Kuru hâlde çok tozlu |
| Renk | Siyah veya kırmızı | Beyaz |
| Kullanım şekli | Dökme veya big-bag, ton / m³ | Torbada, litre ile |
Bahçe ve serada hangisini seçmeli?
- Uzun ömür istiyorsanız pomza: Sert taneleri ezilmediği için saksı ve sera toprağında yıllarca etkisini korur; perlit zamanla ufalanıp etkisini yitirir.
- Ağırlık sorun değilse ve rüzgâr varsa pomza: Ağır taneler sulamada yüzeye çıkmaz, rüzgârla savrulmaz.
- Çok hafif karışım gerekiyorsa perlit: Asma saksı, çatı bahçesinde taşıma sınırı olan alanlar ve tohum çimlendirme karışımlarında perlitin hafifliği avantajdır.
- Görünüş önemliyse pomza: Üst örtüde kırmızı ve siyah pomza dekoratif görünür; beyaz perlit toprak yüzeyinde dağınık görünebilir.
Birçok üretici ikisini birlikte kullanır: perlit karışımı hafifletir, pomza yapıyı uzun süre ayakta tutar.
Yapıda pomza mı perlit mi?
Yapıda iki malzemenin kullanımı farklıdır. Pomza agrega olarak bims blok, hafif dolgu betonu, teras eğim betonu ve döşeme dolgusunda kullanılır; taşıyıcı olmayan dolgularda yük taşıyabilecek dayanımdadır. Genleştirilmiş perlit ise çok hafif olduğu için daha çok yalıtım sıvaları ve hafif harçlarda katkı olarak kullanılır. Dolgu ve blok işlerinde genellikle pomza tercih edilir.
Fiyat karşılaştırması
Perlit fırında işlem gördüğü ve hacimce çok büyük olduğu için litre bazında satılır; bahçe için küçük torbalarda pratiktir. Pomza ocaktan dökme olarak m³ veya ton bazında satılır; büyük alanlarda, seralarda ve yapı işlerinde birim maliyeti genellikle çok daha düşüktür. İlinize göre tahmini pomza fiyatını hesaplayıcıdan görebilirsiniz.
